Development of a Health Education Model to Promote Exclusive Breastfeeding Prior to Hospital Discharge Among Primiparous Mothers Following Vaginal Delivery.
Keywords:
Model development, Exclusive breastfeeding, Self-efficacy, Postpartum mothers, Health educationAbstract
This Research and Development (R&D) study aimed to develop a health education model to promote exclusive breastfeeding (EBF) before hospital discharge in primiparous mothers with vaginal delivery, and to examine the effectiveness of the developed model. The study was conducted in three phases: Phase 1 involved assessing the situation and needs from 15 multidisciplinary team members. Phase 2 focused on model development, synthesizing findings from Phase 1 with theoretical concepts. Phase 3 tested the model's effectiveness on 20 primiparous postpartum mothers. Research instruments included semi-structured interview guides, a knowledge test, and a Self-Efficacy Questionnaire. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics and the Wilcoxon Signed Ranks Test.
The key findings were: 1) Model Development: The developed health education model is a Blended Learning Model emphasizing a learner-centered approach. It integrates “Bedside Coaching” (hands-on practice and demonstration) by the multidisciplinary team with digital media such as short videos and Infographic manuals for supplementary learning and self-review at home. 2) Effectiveness on Knowledge: Post-intervention knowledge scores (M=16.40, SD=2.60) were significantly higher than pre-intervention scores (M=12.30, SD=1.97) (Z=-3.900, p=.000). 3) Effectiveness on Self-Efficacy: Post-intervention Self-Efficacy scores (M=2.85, SD=0.43) were significantly higher than pre-intervention scores (M=2.17, SD=0.40) (Z=-3.194, p=.001).
Conclusion and Recommendations: The developed health education model is effective in increasing knowledge and building self-confidence in EBF among primiparous mothers. It is recommended that this model be adopted as the hospital's standard Clinical Practice Guideline (CNPG), and follow-up studies should monitor exclusive breastfeeding rates at 4 to 6 months postpartum to confirm long-term outcomes.
References
World Health Organization. Exclusive breastfeeding for optimal growth, development and health of infants [Internet]. 2021 [cited 2025 Dec 14]. Available from: https://www.who.int/elena/titles/exclusive_breastfeeding/en/
Section on Breastfeeding, Meek JY, Noble L. Policy Statement: Breastfeeding and the Use of Human Milk. Pediatrics. 2022 Jul;150(1): e2022057988.
กรมอนามัย. รายงานสถานการณ์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของประเทศไทย พ.ศ. 2566. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
รพีพรรณ วิบูลย์วัฒนกิจ, จิราจันทร์ คณฑา, นิตยา ศรีแจ่ม, รุ่งนภา ศักดิ์ตระกูล. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ การรับรู้สมรรถนะแห่งตน เจตคติต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ กับพฤติกรรมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาหลังคลอดครรภ์แรก. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข. 2566;3(3):95-109.
พัชรา สมชื่อ, อุมาสวรรค์ ชูหา, สุภาวดี นาคสุขุม. การจัดการความเจ็บปวดแผลฝีเย็บหลังคลอด. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม. 2562;15(3):151-8.
นพรัตน์ ธาระณะ. การรับรู้ปริมาณน้ำนมแม่ไม่เพียงพอในมารดาหลังคลอด: ความท้าทายของพยาบาล. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2566;50(2):267-79.
ศิตานันท์ วรรณเสน. ปัจจัยทำนายความตั้งใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวของมารดาที่ผ่าตัดคลอดบุตรทางหน้าท้องในโรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2564.
Deming WE. Out of the crisis. Cambridge (MA): Massachusetts Institute of Technology, Center for Advanced Engineering Study; 1986.
Bandura A. Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychol Rev. 1977;84(2):191–215.
รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การปฏิบัติ. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.
เพียงไพฑูรย์ นามศักดิ์. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่อความรู้และพฤติกรรมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาหลังคลอดครรภ์แรก ในหอผู้ป่วยพิเศษ VIP 4,5 โรงพยาบาลหนองคาย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 14 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://nkhospital.moph.go.th/journal/52
วรรณา สิงห์เมือง. ความรู้และทักษะในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของหญิงหลังคลอดครรภ์แรกในโรงเรียนพ่อแม่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 14 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://apps.hpc5.go.th/dmkm/approves/619
รสิตา จิรัฏฐ์ชัยกุล. ผลของโปรแกรมส่งเสริมสมรรถนะตนเองในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่แบบออนไลน์ของมารดาหลังผ่าตัดคลอด โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 5 ราชบุรี [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 14 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://apps.hpc5.go.th/dmkm/approves/971
วนิดา ทองแท้, เกศกัญญา ไชยวงศา, พุทธิดา จันทร์สว่าง. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลทางคลินิกเพื่อส่งเสริมการไหลของน้ำนมในมารดาหลังคลอด โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสว่างแดนดิน. วารสารการพยาบาล สุขภาพ และการศึกษา. 2567;7(1):64-75.
สุปัญญา บุญถูก, ดวงพร วัฒนเรืองโกวิท. ผลของการวางแผนจำหน่ายมารดาหลังคลอด โรงพยาบาลยโสธร. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 2566;16(3):292–303.
กุลญาดา โคตรวรมมา. ประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการวางแผนจำหน่ายแบบผสมผสานต่อความรู้และพฤติกรรมการดูแลตนเองและทารกของมารดาหลังคลอด หอผู้ป่วยพิเศษวีไอพี โรงพยาบาลบึงกาฬ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 14 ธันวาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/index.php?fn=detail&sid=247
อิชยา มอญแสง, ศิริพร แสงศรีจันทร์, พัชรินทร์ ไชยบาล, ปุญพิชชา พร้อมสุข, กัลยา จันทร์สุข, ประทุมพร เพียรจริง. การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่สำหรับมารดาหลังคลอดของโรงพยาบาลพะเยา. วารสารการพยาบาลและการดูแลสุขภาพ. 2559;34(3):88-96.
Downloads
Published
How to Cite
License
Copyright (c) 2026 Lai Sue Thai Health Research and Innovation Journal
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
All published manuscripts are properties of Lai Sue Thai Health Research and Innovation Journal, cannot be duplicated.
