การสอบสวนโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในเรือนจำแห่งหนึ่ง ในภาคกลาง พฤษภาคม–มิถุนายน 2566

บทคัดย่อ

ความเป็นมา : วันที่ 18 พฤษภาคม 2566 กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอ่างทอง ได้รับรายงานพบผู้ป่วยเข้าข่ายโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เป็นกลุ่มก้อนในเรือนจำแห่งหนึ่ง ในภาคกลาง จึงดำเนินการสอบสวนโรคและควบคุมโรค เพื่อยืนยันการวินิจฉัย ยืนยันการระบาด ศึกษาปัจจัยของการระบาดและหาแนวทางการควบคุมโรค

วิธีการศึกษา : ศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา ค้นหาผู้ป่วยรายใหม่เพิ่มเติม โดยใช้นิยามผู้ป่วยอ้างอิงจากกองระบาดวิทยา วิเคราะห์สถานการณ์โรคจากรายงานการเฝ้าระวัง ทบทวนรายงานผู้ป่วยของเรือนจำ สอบถามผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่เรือนจำด้วยแบบสอบสวนเฉพาะราย ศึกษาทางห้องปฏิบัติการ ศึกษาสภาพแวดล้อมในเรือนจำ ศึกษาระบาดวิทยาเชิงวิเคราะห์ด้วย Case-control study เพื่อหาปัจจัยที่ส่งผลต่อการระบาด

ผลการศึกษา : ผู้ป่วยทั้งสิ้น 239 คน เป็นผู้ป่วย 50 คน ผู้ป่วยเข้าข่าย 176 คน และผู้ป่วยยืนยัน 13 คน จำแนกเป็นผู้ต้องขัง 180 คน และเจ้าหน้าที่ 9 คน อัตราป่วยร้อยละ 17.15 ไม่พบผู้เสียชีวิต เป็นเพศชาย ร้อยละ 93.12 รายแรกเริ่มป่วยวันที่ 10 พฤษภาคม 2566 และรายสุดท้ายวันที่ 21 พฤษภาคม 2566 ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ จำนวน 13 ตัวอย่าง ผล RT-PCR เป็นบวกทั้งหมด และผล whole genome sequencing ในผู้ต้องขังชาย 2 คน และเจ้าหน้าที่ 1 คน คือ เชื้อ Omicron B.1.1.529 sub lineage: XBB.1.5 พบปัจจัยเสี่ยงของการระบาดครั้งนี้ ได้แก่ (AOR = 7.43, 95%CI 1.98–27.89) การมีประวัติสัมผัสกับผู้ป่วยโรคติดเชื้อโควิด 19 (AOR = 2.88, 95%CI 1.42–5.84) และการอยู่ห้องที่พบผู้ป่วยรายแรก (AOR = 2.59, 95%CI 1.20–5.59) และพบปัจจัยเชิงปกป้อง คือ การใช้บริการร้านค้าสวัสดิการ (AOR = 0.35, 95%CI 0.18–0.70)

สรุปและวิจารณ์ : จากปัจจัยเสี่ยง ได้แก่ การไปในสถานที่ที่มีคนมาก การใช้แก้วน้ำร่วมกัน การสัมผัสผู้ป่วย และการที่อยู่ห้องเดียวกับผู้ป่วยรายแรก และมีปัจจัยปกป้องคือการใช้บริการร้านค้าสวัสดิการ ภายหลังการดำเนินมาตรการควบคุมโรค ได้แก่ อบรมเจ้าหน้าที่ฟื้นฟูมาตรการป้องกัน ระบบเฝ้าระวังเพื่อควบคุมโรค และส่งเสริมสุขอนามัยส่วนบุคคล รวมทั้งได้รับความร่วมมือจากผู้ต้องขังและเจ้าหน้าที่ทำให้การระบาดสงบลง