การสอบสวนการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกแห่งหนึ่ง จังหวัดภูเก็ต เดือนพฤษภาคม 2568

บทคัดย่อ

ความเป็นมา : โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 หรือโควิด 19 (COVID-19) เกิดจากเชื้อ SARS-CoV-2 ติดต่อจากคนสู่คนผ่านละอองฝอยเป็นหลักส่วนใหญ่มีอาการทางระบบทางเดินหายใจ บางรายไม่แสดงอาการ และมักรุนแรงในผู้สูงอายุหรือผู้มีโรคประจำตัว ในวันที่ 8 พฤษภาคม 2568 งานป้องกันควบคุมโรคและระบาดวิทยา โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ได้รับรายงานพบผู้ป่วยโรคโควิด 19 ในนักศึกษาและบุคลากรศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกแห่งหนึ่ง จังหวัดภูเก็ต รวม 19 ราย จึงร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องลงสอบสวนและควบคุมโรค โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาด ศึกษาลักษณะการกระจายของโรค วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง และเสนอแนวทางป้องกันควบคุมโรค

วิธีการศึกษา : การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาและเชิงวิเคราะห์แบบ Retrospective cohort ในบุคลากรทางการแพทย์และนักศึกษา ระหว่างวันที่ 19 เมษายน–2 มิถุนายน 2568 ทบทวนข้อมูลผู้ป่วยตั้งแต่ 1 มกราคม–3 พฤษภาคม 2568 ในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง ค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติมโดยคัดกรองและสัมภาษณ์ทุกราย ตามนิยามที่กำหนด ผู้ป่วยสงสัย คือ บุคคลที่มีการเข้าร่วมกิจกรรมรับน้องของศูนย์แพทยฯ ร่วมกับมีอาการป่วย ผู้ป่วยเข้าข่าย คือ ผู้ป่วยที่ตรวจ Antigen test kit (ATK) เป็นบวก ผู้ป่วยยืนยัน คือ ผู้ป่วยที่ตรวจ Reverse transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR) หรือ Whole genome sequencing (WGS) ให้ผลบวกและผู้ติดเชื้อไม่แสดงอาการ คือ ผู้ที่มีผลการตรวจ ATK หรือ RT-PCR เป็นบวก เก็บข้อมูลพฤติกรรมเสี่ยงวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ ระหว่างปัจจัยเสี่ยงกับการป่วยโรคโควิด 19 ด้วยการถดถอยโลจิสติกเชิงตัวแปรเดียวและเชิงพหุนำเสนอค่า Relative risk, adjusted odds ratio, 95% CI และ p-value ประเมินความรวดเร็วของการตอบสนองด้วย 7-1-7 metrics และสำรวจปัจจัยสิ่งแวดล้อม

ผลการศึกษา : พบผู้ป่วยทั้งหมด 55 ราย ผู้ป่วยสงสัย 11 ราย ผู้ป่วยเข้าข่าย 32 ราย ผู้ป่วยยืนยัน 10 ราย และผู้ติดเชื้อไม่แสดงอาการ 2 ราย จากผู้เข้าร่วมกิจกรรมรับน้อง 108 คน อัตราป่วยร้อยละ 50.9 ส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาแพทย์ปี 5 จำนวน 16 ราย (ร้อยละ 66.67) และเจ้าหน้าที่ศูนย์แพทยฯ จำนวน 8 ราย (ร้อยละ 66.67) อายุมัธยฐาน 23 ปี (พิสัย 21–59 ปี) มีอาการร้อยละ 96.36 ไม่มีอาการร้อยละ 3.64 ไม่พบผู้ป่วยที่มีอาการปอดอักเสบและนอนโรงพยาบาล พบเชื้อสายพันธุ์ Omicron B.1.1.529 sublineage XEC และ NB.1.8.1 ลักษณะการระบาดเป็น Propagated source ปัจจัยเสี่ยงจากการวิเคราะห์เชิงตัวแปรเดียว ได้แก่ ทำกิจกรรมเดินทำความรู้จัก นั่งรถตู้ปรับอากาศ รับประทานอาหารร่วมกัน และเข้าร่วมกิจกรรมชี้แจงโดยอาจารย์แพทย์ แต่เมื่อวิเคราะห์เชิงพหุตัวแปรไม่พบความมีนัยสำคัญทางสถิติ การดำเนินงานตาม 7-1-7 metrics ตรวจจับได้ภายใน 2 วัน แจ้งเตือนภายใน 3 วัน และควบคุมโรคเบื้องต้นภายใน 6 วัน

สรุปผลการศึกษา : เหตุการณ์นี้เป็นการระบาดโรคโควิด 19 ในกิจกรรมรับน้องศูนย์แพทยศาสตรศึกษาชั้นคลินิกแห่งหนึ่ง จังหวัดภูเก็ต การระบาดเชื่อมโยงกับกิจกรรมกลุ่มในพื้นที่ปิด ควรเน้นมาตรการป้องกันตามแนวทาง D-M-H-T การรายงานผู้ป่วย และการเฝ้าระวังเข้มข้นในพื้นที่เสี่ยงเสี่ยงสูง เพื่อลดการแพร่กระจายเชื้อ