A Management of Rabies Outbreak Control in a case of Imported Rabid Puppy into Chiang Mai, 2011, under Chiang Mai One Health Network

Authors

  • Mongkol Srijun Chiang Mai Provincial Livestock Office, Chiang Mai
  • somphorn Phornwisetsirikun Chiang Mai Provincial Livestock Office, Chiang Mai
  • Phrutthiphon Sukpom Chiang Mai Provincial Public Health Office, Chiang Mai
  • Pranee Rodtian The Fifth Regional Livestock Office, Chiang Mai
  • Adulsak Wijitra Office of Disease Prevention and Control Region 10, Chiang Mai, Thailand

Keywords:

Rabies, Control Management, rabid puppy, Chiang Mai, One Health Network

Abstract

วันที่ 4 พฤศจิกายน 2554 สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเชียงใหม่ได้รับแจ้งจากศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคเหนือตอนบน จังหวัดลำปางว่า ผลการตรวจหัวสุนัขหนึ่งตัวอย่างของอำเภอเมืองเชียงใหม่ ให้ผลบวกต่อโรคพิษสุนัขบ้า ทีมเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียว ได้ดำเนินการสอบสวน เพื่อหาสาเหตุแหล่งที่มาของการเกิดโรคพิษสุนัขบ้า การค้นหาผู้สัมผัสโรคและสัตว์ที่สัมผัสโรค ร่วมวางแนวทางมาตรการควบคุมป้องกันเฝ้าระวังโรค ภายใต้การบริหารจัดการของเครือข่ายสุขภาพหนึ่งเดียว จากการสอบสวนพบว่า การเกิดโรคพิษสุนัขบ้าในจังหวัดเชียงใหม่ครั้งนี้ มีสาเหตุจากการเคลื่อนย้ายลูกสุนัขที่สัมผัสเชื้อโรคพิษสุนัขบ้ามาจากเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร ช่วงเกิดเหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่ ปี พ.ศ. 2554 การควบคุมโรคดำเนินการโดยแบ่งพื้นที่การจัดการออกเป็นสามระดับความเสี่ยง คือ สูง กลาง และต่ำ กำหนดตามระยะรัศมีรอบจุดเกิดโรคไม่เกิน 1, 1-3 และ 3-5 กิโลเมตรตามลำดับ ดำเนินการสร้างภูมิคุ้มโรคและกิจกรรมต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในแต่ละพื้นที่ตามความเหมาะสม สามารถควบคุมและป้องกันการแพร่ระบาดของโรคได้อย่างมีประสิทธิภาพ และที่สำคัญ คือ ไม่มีผู้ป่วยตายด้วยโรคพิษสุนัขบ้าจากผู้สัมผัส/ถูกกัดทั้งหมด 22 รายนั้น พบจำนวน 12 รายได้รับการตรวจและพบระดับภูมิคุ้มกันหลังรับวัคซีน (0.58 - 118.90 IU/ml สามารถป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าทั้งหมดทุกราย ซึ่งผู้สัมผัส/ถูกกัดส่วนใหญ่เป็นอาสาสมัครชาวต่างประเทศ ส่วนในสัตว์พบว่าสุนัขที่มีอายุน้อยมีการตอบสนองต่ำต่อการฉีดวัคซีนเพียงครั้งเดียว การบริหารจัดการควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าที่มีประสิทธิภาพ ควรประกอบไปด้วยการบูรณาการเครือข่ายที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชน ควบคุมการเคลื่อนย้ายสุนัขอย่างเข้มงวดและจริงจัง การชันสูตรโรคในสัตว์ที่สงสัยว่าจะเป็นโรคพิษสุนัขข้าอย่างรวดเร็ว สร้างภูมิคุ้มกันโรคพิษสุนัขบ้าสูงสุด ครอบคลุมประชากรสุนัขและแมวในพื้นที่ โดยเฉพาะการฉีดวัคซีนกระตุ้นในสัตว์อายุน้อยกว่า 3 เดือน ตลอดทั้งการค้นหาสัตว์ผู้สัมผัสเชื้อให้ทั่วถึง และปฏิบัติตาม เวชปฏิบัติที่ครบถ้วน

References

สิริกร เค้าภูไทย. เตือนภัยโรคพิษสุนัขบ้า. สำนักพัฒนาระบบ ข้อมูลข่ายสาสุขภาพ; 2555. [สืบคันวันที่ 29 ธันวาคม 2555]. เข้าถึงได้จาก http://www.hiso.or.th/hiso/tonkit /tonkits_9.php

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าสหัสวรรษใหม่ของการสาธารณสุขและการจัดการโรคพิษสุนัขบ้าในประเทศไทย. การสัมมนาวิชาการของกรมควบคุมโรค ประจำปี 2544.

ปราณี พาณิชย์พงษ์. การควบคุมโรคพิษสุนัขบ้าของกรมปศุสัตว์. โรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย; 2546. หน้า 72-9.

สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ. โรคที่สำคัญในสัตว์โรคพิษสุนัขบ้า. 2556. [สืบค้นวันที่ 19 มิถุนายน 2557]. เข้าถึงได้จาก http://niah.dld.go.th/th/AnimalDisease/indexAnimalDisease.html

กรมควบคุมโรคและกรมปศุสัตว์. แผนยุทธศาสตร์การกำจัดโรคพิษสุนัขบ้าให้หมดไปภายใน พ.ศ. 2563 (ค.ศ.2020). โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. กรุงเทพฯ; 2552.

Puanghat A, Hoonsuwan W. Rabies Situation in Thailand. J Med Assoc Thai 2005; 88:1319 -22.

สำนักควบคุมป้องกันและบำบัดโรคสัตว์. แบบฟอร์มการสอบสวนโรคพิษสุนัขบ้า; 2555. [สืบค้นวันที่ 25 มีนาคม 2555]. เข้าถึงได้จาก http://dcontrol.dld.go.th/th/index.php/download.html?start=30

สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. แนวทางเวชปฏิบัติโรคพิษสุนัขบ้า และคำถามที่พบบ่อย. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2555. หน้า 12 - 23.

OIE. Rabies. 2013 [cited 2014 June 3]. Available from: http://www.oie.int/fileadmin/Home/fr/Health_ standards/tahm/2.01.13_RABIES.pdf

Kaplan MM, Koprowski H. Laboratory Techniques in Rabies. 3rd ed. Geneva: World Health Organization; 1973. p. 71-119.

สำนักงานปศุสัตว์จังหวัดเชียงใหม่. สรุปผลการปฏิบัติงานของกลุ่มพัฒนาสุขภาพสัตว์ ประจำปีงบประมาณ 2554; 2555. หน้า 15 - 20.

Lackay SN, Kuang Y, Fu ZF. Rabies in small animals. Vet Clin North Am Small Anim Pract 2008;38(4):851-6.

ธีรพงศ์ ยืนยงโอฬาร. ระบาดวิทยาโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ของประเทศไทยระหว่างปี พ.ศ. 2549-2554. 2556 [สืบค้นวันที่ 24 กรกฎาคม 2556]. เข้าถึงได้จาก http://dcontrol.dld.go.th/index.php/km/resease/2503-document-2549- 2554.html

Re-infected Rabies; 2006. [cited 2014 June 3]. Available from: http://www.defra.gov.uk/animaldiseases/a-z/rabies/

Downloads

Published

2024-07-10

How to Cite

Srijun, M., Phornwisetsirikun, somphorn, Sukpom, P., Rodtian, P., & Wijitra, A. (2024). A Management of Rabies Outbreak Control in a case of Imported Rabid Puppy into Chiang Mai, 2011, under Chiang Mai One Health Network. Weekly Epidemiological Surveillance Report, 45(S1), S33-S41. retrieved from https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/3024

Issue

Vol. 45 (2014): Supplement

Section

Original article

License

Copyright (c) 2014 Weekly Epidemiological Surveillance Report

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Responsibility and Copyright

1. Author Responsibility and Editorial Disagreement

The content and data in all articles published in WESR are the direct opinions and responsibility of the article authors, and the Journal's Editorial Board is not necessarily in agreement with, or jointly responsible for, them.

2. Copyright and Referencing

All articles, data, content, figures, etc., published in WESR are considered the copyright of the academic journal. If any individual or entity wishes to disseminate all or any part of the published material, appropriate citation of the article is required.